Portret Coachingu 2009

Samego coacha – Tytusa Woźniaka polecam menedżerom, którzy aktywnie poszukują w swojej pracy obszarów dających się poprawić, rozwijać. Jeżeli ktoś aktywnie uczy się zarządzania ludźmi i chce rozwijać cechy lidera – Pan Tytus Woźniak jest dobrym coachem [...]

Piotr Grzejszczak, Menedżer d.s zakupów energii, RWE Polska S.A.

Portret Coachingu 2009 – edukacyjne spotkanie z coachami Eweliną Lewandowską i Tytusem Woźniakiem

Było to kolejne wydarzenie edukacyjne REDWOODS na temat coachingu.
Dzieliliśmy się naszym doświadczeniem z dwóch obszarów: life coachingu - Ewelina Lewandowska oraz business coachingu - Tytus Woźniak.

Spotkanie odbyło się 26 listopada 2009 w Herbaciarni Ganders w Warszawie. To Klimatyczne miejsce zapewniło miłą, kameralną atmosferę. Gościom, którzy przybyli na spotkanie serdecznie dziękujemy za wspaniałe przyjęcie i rzeczową dyskusję!

Program spotkania obejmował:

Powitanie
Przedstawienie się uczestników i prowadzących
Mini-wykład "Korzyści z coachingu czyli co ja z "tego" będę miał" – Ewelina
Dyskusja na temat wykładu
Mini-wykład „Jak wygląda proces coachingu w organizacji biznesowej” – Tytus
Dyskusja na temat wykładu
Podsumowanie i zakończenie

Przedstawiamy podsumowanie tego spotkania w postaci zapisu wybranych części dyskusji.

Definicja coachingu

Zaczęliśmy od podania definicji coachingu, który rozumiemy jako formę konsultacji, mającą doprowadzić do tego, aby klient zrealizował określone przez siebie cele.

Rozróżniliśmy 3 rodzaje konsultacji:

Specjalistyczną – gdy konsultantem jest ekspert w danej dziedzinie (np. specjalista IT), który podaje gotowe rozwiązanie do wdrożenia.
Lekarską – tu również pojawia się ekspert, jednak realizacja celu zależy również od pacjenta (który aby wyzdrowieć musi zastosować się do wytycznych podanych przez lekarza).
Opartą na procesie – czyli coaching, gdzie ekspertem jest klient – to on ma najbardziej optymalne rozwiązania, coach podczas procesu pomaga mu do tych rozwiązań dotrzeć.

Pytania, które pojawiły się w związku z tak rozumianym coachingiem:

Czy to oznacza, że nie ma złych coachów? Czy jeśli trafię na coacha, który źle mnie poprowadzi, to nie zrealizuję swoich celów?

Odp.: To klient jest ekspertem do swojego życia, od swoich celów, on jest odpowiedzialny za cel. Coach natomiast odpowiedzialny jest za narzędzia, za metodologię, za wspieranie klienta w poszukiwaniu jego własnych rozwiązań.. Coach jest odpowiedzialny za proces, nie za cele. Więc niekompetentny coach to ktoś, kto wskazuje rozwiązania, radzi, zamiast towarzyszyć w znajdowaniu optymalnego rozwiązania.

Jakie są, według was, cechy dobrego coacha, czym charakteryzuje się dobry coach?

Odp.: Jedną z cech dobrego coacha, jest umiejętność takiego prowadzenia procesu coachingu, by po zakończeniu całego procesu, klient wychodził z przekonaniem, że to on zrealizował cele, miał poczucie sprawstwa i mocy oraz wychodził z sesji w stanie zasobnym – czyli był świadomy swoich atutów, zasobów, umożliwiających mu zrealizowanie celów. Inną cechą dobrego coacha jest motywowanie klienta , koncentracja na przyszłości oraz bycie uważnym, podążanie za klientem, a także umiejętność budowania zaufania.

Po dyskusji dotyczącej samego coachingu oraz cech dobrego i złego coacha, przeszliśmy do przedstawienia korzyści, których klient doświadcza w procesie coachingu:

Korzyści z coachingu

Z reguły proces coachingu zaczyna się od analizy stanu obecnego, od przyjrzenia się wszystkim lub wybranym obszarom życia klienta, który uświadamia sobie w jakim miejscu życia teraz się znajduje oraz w jakim stopniu jest usatysfakcjonowany z każdego z tych obszarów Coaching to czas gdy klient dostaje czas i przestrzeń potrzebne do tego, aby pochylić się nad tym, na czym mu zależy, przy wsparciu coacha.

Bardzo istotnym elementem coachingu jest określenie celów przez klienta i znalezienie odpowiedzi na pytanie – gdzie chce być, co chce mieć – w każdym lub w wybranym obszarze życia. Może to być określanie celów zarówno długo jak i krótkoterminowych. „Czego chcę” - to ważne pytanie – bo jeśli klient to określi możliwie szczegółowo to wtedy świadomie i podświadomie zacznie do tego dążyć. Sama wiedza czego nie chce, nie wystarczy – to tak jakby iść do supermarketu z listą czego nie kupić.

Uświadomienie wartości - kolejnym krokiem w procesie coachingu ( i wielką korzyścią) jest znalezienie odpowiedzi na pytanie – jakie wartości są dla klienta ważne, czym się w życiu kieruje – co stoi za jego celami – dlaczego te cele są ważne. Odkrycie tego jest o tyle cenne, że wartości „napędzają” działania prowadzące do celów

Uświadomienie własnych zasobów i potencjału - w coachingu przyjmujemy założenie, że klient ma wszystko czego potrzebuje do realizacji swoich celów. W procesie coachingu nastawiamy się na szukanie i znajdowanie rozwiązań, które klient uzna że są najlepsze.

Uświadomienie własnych strategii – podczas coachingu klient odkrywa strategie, które stosuje w życiu (te konstruktywne i te, które nie pomagają realizować celu, wartości) i planuje w jakich sytuacjach i w jaki sposób ich użyć aby były jak najbardziej skuteczne i użyteczne. Niekiedy klient ma jakąś strategię w danym obszarze życia, która okazuje się świetna do zastosowania w innym (tym nad którym klient pracuje). Podczas coachingu klient może także opracować nową strategię i przy wsparciu coacha oraz np. zadań domowych wcielić ją w życie, sprawdzić jak działa, ew. modyfikować,

Uświadomienie własnych przekonań ograniczających i wypracowanie przekonań wspierających. - to bardzo ważny i nieoceniony aspekt coachingu. Podczas coachingu klient odkrywa przekonania, które mają wpływ na jego myśli i działania. Identyfikuje te, które go ograniczają (są jak cumy, które nie pozwalają wypłynąć na szerokie wody) i przy pomocy coacha zamienia je na takie, które wspierają go w realizacji celu.

Wyuczenie nowych nawyków – coaching to nie tylko sesje – bardzo owocny i ważny jest czas pomiędzy sesjami – gdy z pomocą zadania domowego, klient wdraża w życie zmianę, nowe nawyki, wypróbowuje strategie działań. Tak naprawdę cały czas procesu, to czas gdy klient i wszystko wokół niego dąży do zmiany, którą klient założył, do celu, który sobie obrał.

Wzięcie odpowiedzialności za swoje życie - kolejną korzyścią coachingu jest wyrobienie przekonania i nawyku, że to ja (czyli klient) jest odpowiedzialny za swoje życie, za to co z nim robi lub czego nie robi. Coach nie jest tu mentorem czy doradcą – jest „latarką”, która oświetla te wątki i obszary, które klientowi byłoby trudno samemu dojrzeć. W tych oświetlonych latarką coachingu zakamarkach wielokrotnie kryją się genialne pomysły i rozwiązania najlepsze z możliwych dla klienta To klient jest ekspertem od swojego życia i to on najskuteczniej je ulepszy. Działa tu zasada „coach ma pytania – klient zna odpowiedzi”.

W takcie mini – wykładu dotyczącego korzyści płynących z coachingu, pojawiły się następujące pytania:

Czy klient przychodzi na coaching i od razu wie, co chce, wie, jaki ma cel?

Odp.: . Klient za pomocą coacha odkrywa czego chce. Klienci niekiedy na początku nie wiedzą, czego chcą, raczej wiedzą, czego nie chcą. Podczas sesji klient zamienia problem w cel. Zdarza się, że w trakcie coachingu klient modyfikuje lub zupełnie zmienia swoje cele.

Czym różni się psychoterapia od coachingu?

Odp.: Coaching zorientowany jest na przyszłość. Terapia na przeszłość. W terapii często występuje eksplorowanie przeszłości, szukanie źródeł problemu czy trudności. Coaching jest nastawiony na szukanie rozwiązań, na udoskonalanie istniejącego stanu rzeczy, na działanie. Dobry coach wyczulony jest na to, jakiej pomocy potrzebuje klient. Gdy istnieje potrzeba skorzystania z innego rodzaju konsultacji (terapii, mentoringu itp.) - coach mówi o tym klientowi.

Wśród korzyści, jakie wymieniali uczestnicy i coachowie w dyskusji pojawiły się również „uświadomienie przez klienta własnego potencjału i zasobów” oraz „wiara i nadzieja na polepszenie różnych obszarów swojego życia, np. pracy”.

Proces coachingu w organizacji biznesowej

W drugiej części spotkania przedstawiony został mini-wykład dotyczący tego, jak wygląda proces coachingu w organizacji biznesowej. Omówione zostały elementy procesu coachingu biznesowego:

Kroki wstępne - czyli sprzedaż coachingu, wysyłanie oferty do firm, wybór coachów. Praktyka jest taka, że na pierwszym spotkaniu z klientem, coach nie tyle opowiada o coachingu, ile prowadzi tzw. sesję zerową – tak by klient miał możliwość doświadczenia próbki coachingu, co ułatwi mu podjęcie decyzji co do wyboru coacha.

Ustalenie obszaru, którego ma dotyczyć cel, potwierdzenie brzmienia celu – tak by cel i obszar, nad którym pracuje klient, był zgodny dla niego samego, jak i dla organizacji w której jest zatrudniony

Podpisanie umowy – na określoną ilość sesji (7-10). Sesje trwają około 1,5 h, z wyjątkiem pierwszej, która jest zazwyczaj dłuższa.

Następnie omówione zostały najczęściej występujące elementy procesu w bezpośredniej pracy z klientem.

Elementy występujące w procesie

Nawiązanie dobrej relacji (kontrakt)
Zamiana problemu na cel
Wybór kryteriów realizacji celu
Zbadanie wartości
Praca nad przeszkodami w realizacji celu (przekonania, nawyki, obawy)
Praca z przeszkodami ze strony „systemu zewnętrznego”
Zadania międzysesyjne
Zakończenie procesu coachingu – który kończy się gdy klient zrealizuje cel lub gdy przepracowane zostały wszystkie zaplanowane sesje.

Na co warto zwrócić uwagę?

W coachingu biznesowym warto zwrócić uwagę na następujące elementy:

Należy pamiętać, by w przygotowania i realizację były włączone cztery osoby:

· Klient

· Coach

· Bezpośredni przełożony klienta

· Zamawiający - osoba reprezentująca organizację (często jest to pracownik działu Human Rersources)

Coaching nie jest remedium na wszystko – ponieważ coaching jest bardzo pomocną metodą dla wielu osób, to może powstać złudzenie, ze jest odpowiedni dla każdej osoby, czy też do rozwiązywania wszystkich potrzeb rozwojowych. Jednak, jak każda metoda coaching ma ograniczenia w stosowaniu. Np. wymaga bardzo wysokiej motywacji klienta już na początku procesu, nie zastąpi on szkoleń, wtedy, gdy jest potrzeba nauki umiejętności.

Coaching wymaga dobrego przygotowania w organizacji i wtedy jest bardzo efektywny. Przygotowanie potrzebne jest w zakresie poinformowania samego klienta odnośnie charakteru pomocy jaką otrzyma. Potrzebne jest dobre wprowadzenie przełożonego klienta odnośnie tego co może on sam zyskać w wyniku coachingu dla jego podwładnego. Potrzebna jest praca przełożonego z celami podwładnego. To wszystko wymaga czasu, zaangażowania i współpracy kilku osób.

Pytania, które pojawiły się w trakcie wykładu:

W jakich odstępach czasu umawia się sesje?

Odp.: raz na 2-3 tygodnie- daje to czas na wypracowanie nowych nawyków. Gdy przerwa trwa dłużej niż miesiąc to wtedy warto aby klient potwierdził, czy cel na cały proces jest ten sam, czy może chce go zmodyfikować lub zmienić.

Czy aby być coachem trzeba być psychologiem?

Odp.: Nie. Coach musi posiadać bardzo wysokie umiejętności komunikacyjne – ważne w budowaniu relacji oraz w samym procesie coachingu.

Jak zostać coachem?

Odp.: Jedną z możliwości jest ukończenie kursu International Coaching Community, International Coach Federation, bądź innej dużej szkoły coachingu

Jakie jest podejście polskiego biznesu do coachingu?

Odp.: Organizacje biznesowe coraz częściej zaczynają korzystać z coachingu jako metody stosunkowo szybkiej i skutecznej zmiany na lepsze. Potrzebna jest orientacja klientów, czym jest coaching, tak by nie był on mylony z terapią, mentoringiem czy innymi rodzajami konsultacji.

5. Czy ważne jest aby coach pracujący w organizacji biznesowej miał doświadczenie biznesowe?

Odp.: Generalnie nie, ponieważ metodologia i narzędzia są w obu rodzajach coachingu (life coachingu i biznes coachnigu) podobne, jednak warto aby coach miał pewne doświadczenie życiowe. Wydaje się też, że w przypadku coachingu interwencyjnego wyższej kadry menedżerskiej doświadczenie biznesowe oraz duże doświadczenie coachingowe jest konieczne.

Pozdrawiamy serdecznie,

Ewelina Lewandowska i Tytus Woźniak